ارز دیجیتال کلایتن (KLAY) چیست؟ تغییر به کایا (KAIA) در ۲۰۲۶

اگر چند سال پیش درباره «کلایتن» جست‌وجو کرده باشید، احتمالاً با نام Klaytn، نماد KLAY و وعده ساخت بلاکچینی مناسب کسب‌وکارها روبه‌رو شده‌اید. اما در سال ۲۰۲۶ پاسخ به پرسش «ارز کلایتن چیست؟» با توضیح نسخه قدیمی تمام نمی‌شود. شبکه پس از ادغام با Finschia با نام کایا (Kaia) ادامه فعالیت داد و نام دارایی بومی آن به KAIA تغییر کرد. بنابراین پیش از بررسی قیمت، نگهداری یا انتقال دارایی، باید تفاوت نام تاریخی و وضعیت کنونی شبکه را بشناسیم.

در این راهنما ابتدا روشن می‌کنیم چه اتفاقی برای KLAY افتاد، سپس معماری شبکه، کارمزد، نقش توکن، استیکینگ، کاربردهای عملی و ریسک‌های آن را با اطلاعات قابل اتکا تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵ (۴ نوامبر ۲۰۲۶) بررسی می‌کنیم. اعداد متغیرِ عرضه، بازده و کارمزد را نباید به جای اطلاعات لحظه‌ای در نظر گرفت.

کلایتن (Klaytn) چیست و اکنون چه نامی دارد؟

کلایتن نام اولیه یک شبکه لایه‌یک سازگار با قراردادهای هوشمند بود که از سال ۲۰۱۹ با تمرکز بر خدمات دیجیتال، اپلیکیشن‌های مصرفی و کاربردهای سازمانی شناخته شد. ایده اصلی این بود که برنامه‌های مبتنی بر بلاکچین بتوانند تجربه‌ای نزدیک‌تر به نرم‌افزارهای معمول داشته باشند: زمان تأیید کوتاه، ابزار توسعه آشنا و ساختار مشخص برای اداره شبکه.

پس از تصمیم‌های حاکمیتی دو اکوسیستم Klaytn و Finschia در سال ۲۰۲۴، زنجیره یکپارچه با نام Kaia معرفی شد. نکته‌ای که معمولاً در مقاله‌های قدیمی گم می‌شود این است که Kaia فقط یک نام تبلیغاتی جدید نیست؛ تغییرات فنی، اقتصادی و حاکمیتی نیز در آن دنبال شده است. بااین‌حال، نباید هر برنامه اعلام‌شده در نقشه راه را به‌عنوان قابلیت اجراشده گزارش کرد.

تفاوت KLAY، KAIA و FNSA چیست؟

KLAY نام تاریخی کوین بومی کلایتن بود. KAIA نام فعلی کوین بومی شبکه ادامه‌یافته است؛ موجودی KLAY روی زنجیره اصلی به‌صورت خودکار با نام KAIA منعکس شد و برای این گروه از دارندگان، تبدیل دستیِ یک توکن به توکن دیگر در یک وب‌سایت ناشناس لازم نبود. FNSA دارایی سابق شبکه Finschia است و روند ادغام آن از مسیرهای جداگانه‌ای انجام شد. سازوکار FNSA را نمی‌توان بی‌بررسی به دارندگان KLAY تعمیم داد.

اگر در کیف پول، گزارش تاریخی یا رسید معامله خود هنوز عبارت KLAY می‌بینید، صرفِ دیدن این نام به معنای داشتن دو دارایی جداگانه نیست. ابتدا شبکه، تاریخ ثبت تراکنش و نوع دارایی را بررسی کنید. برای توکن‌های بسته‌بندی‌شده روی شبکه‌های دیگر ممکن است وضعیت متفاوت باشد؛ برچسب بازار یا نماد ظاهری به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.

داستان کلایتن از آغاز تا ادغام با Finschia

چرا Klaytn ساخته شد؟

در دوره‌ای که بسیاری از بلاکچین‌ها به انتقال دارایی یا اجرای محدود قراردادهای هوشمند شناخته می‌شدند، کلایتن روی تجربه کاربری و استفاده گسترده از خدمات آنلاین تمرکز داشت. اتصال ایده‌های وب۳ با برنامه‌های روزمره، پشتیبانی از توسعه‌دهندگان و کاهش تأخیر تأیید از هدف‌های آن بود. این پیشینه توضیح می‌دهد چرا در اسناد قدیمی از «زنجیره خدمات» و «سازگاری با ابزارهای اتریوم» زیاد صحبت شده است.

ادغام در سال ۲۰۲۴ چه چیزی را تغییر داد؟

ادغام، جامعه و بخشی از برنامه‌های توسعه دو اکوسیستم را زیر چتر کایا جمع کرد. استمرار زنجیره اصلی کلایتن و تغییر نام کوین، با تصور ایجاد یک بلاکچین کاملاً بی‌ارتباط فرق دارد. هنگام خواندن قیمت‌های تاریخی نیز باید بدانید نمودار KLAY مربوط به چه بازه‌ای است و داده جدید KAIA از چه تاریخی شروع می‌شود؛ چسباندن این دو بدون توضیح تغییرات عرضه می‌تواند برداشت نادرستی بسازد.

کدام ادعاهای قدیمی را باید کنار گذاشت؟

اینکه «KLAY در آینده به بزرگ‌ترین ارز کشورش تبدیل می‌شود»، «کارمزد همیشه ثابت است» یا «سرعت شبکه دقیقاً چند برابر اتریوم است»، ادعاهایی نیستند که بتوان از آن‌ها یک ویژگی دائمی ساخت. عملکرد واقعی به وضعیت نسخه نرم‌افزار، بار شبکه و نوع عملیات وابسته است. درباره شرکت‌ها و همکاری‌های تاریخی نیز باید میان مشارکت اعلام‌شده، آزمایش محدود و محصول فعال تفاوت گذاشت.

شبکه Kaia از نظر فنی چگونه کار می‌کند؟

Kaia یک بلاکچین لایه‌یک عمومی با محیط اجرای سازگار با EVM است. قراردادهای هوشمند می‌توانند منطق پرداخت، صدور دارایی یا هماهنگی اپلیکیشن را روی زنجیره اجرا کنند. در پشت صحنه، اعتبارسنج‌ها تراکنش‌ها را بررسی و درباره بلاک بعدی توافق می‌کنند و گره‌های دیگر داده‌های لازم برای تعامل برنامه‌ها را در دسترس می‌گذارند.

اجماع IBFT و نهایی‌شدن تراکنش

طبق مستندات رسمی اجماع، شبکه از خانواده سازوکارهای تحمل خطای بیزانسی، با پیاده‌سازی بهینه‌شده Istanbul BFT، استفاده می‌کند. مفهوم ساده این است که گروهی از اعتبارسنج‌های انتخاب‌شده روی اعتبار یک بلاک توافق می‌کنند؛ پس از رسیدن به اجماع، بلاک در وضعیت عادی به نهایی‌شدن سریع می‌رسد. این با استخراج مبتنی بر رقابت محاسباتی یکسان نیست. امنیت همچنان به درست‌کارکردن نرم‌افزار، توزیع اختیار و فرض‌های مدل اجماع وابسته است؛ «نهایی‌شدن سریع» به معنای حذف همه خطرها نیست.

نقش اعتبارسنج، گره دسترسی و کمیته

در معماری توصیف‌شده در مستندات رسمی، گره‌های اجماع در تولید بلاک دخیل‌اند و گره‌های دسترسی به برنامه‌ها و کاربران امکان اتصال به شبکه می‌دهند. کمیته‌ای از میان اعتبارسنج‌ها در فرایند پیشنهاد و تأیید بلاک نقش دارد. در دوره گذار ۲۰۲۶، شرایط عضویت و ساختار حاکمیت موضوع اصلاحات بوده است؛ بنابراین نباید فهرست تاریخی اعضای شورا را به‌جای وضعیت قطعیِ همان روز قرار داد.

سازگاری با EVM چه اهمیتی دارد؟

بسیاری از ابزارهای برنامه‌نویسی قرارداد هوشمند که برای اتریوم ساخته شده‌اند، با تنظیمات مناسب در Kaia نیز کاربرد دارند. این مزیت هزینه آشنایی توسعه‌دهنده با محیط جدید را کم می‌کند، اما به معنای یکسان‌بودن کارمزد، امنیت یا محل نگهداری دارایی در دو شبکه نیست. اگر می‌خواهید تفاوت زیرساخت‌ها را از پایه مرور کنید، مقاله اتریوم چیست می‌تواند نقطه شروع باشد.

چه تفاوتی میان کوین KAIA و توکن‌های روی شبکه وجود دارد؟

KAIA کوین بومی شبکه است؛ یعنی برای پرداخت گس و بعضی فعالیت‌های حاکمیتی و استیکینگ از خود آن استفاده می‌شود. در مقابل، توسعه‌دهنده می‌تواند دارایی دیگری را با قرارداد هوشمند روی Kaia منتشر کند. چنین دارایی‌ای لزوماً KAIA نیست، حتی اگر در همان کیف پول دیده شود. برای آشنایی با این تفکیک، تعریف توکن و تفاوت آن با کوین را می‌توان مطالعه کرد.

چرا بررسی شبکه از بررسی نماد مهم‌تر است؟

دو دارایی با نماد نزدیک ممکن است روی شبکه‌های متفاوت باشند. پیش از انتقال، نام شبکه انتخاب‌شده در مبدأ و مقصد، پشتیبانی واقعی کیف پول، نوع قرارداد و حداقل مقدار قابل واریز را کنترل کنید. انتقال دارایی به شبکه‌ای که دریافت‌کننده پشتیبانی نمی‌کند ممکن است نیازمند بازیابی تخصصی باشد یا عملاً قابل‌بازگشت نباشد.

موجودی قدیمی KLAY چگونه به KAIA تبدیل شد؟

بر اساس راهنمای رسمی گذار Klaytn به Kaia، موجودی بومی KLAY با راه‌اندازی نام KAIA به‌صورت خودکار منعکس شده است. در نتیجه، برای دارندگان KLAY روی زنجیره اصلی الزام عمومی به رفتن به یک سایت تبدیل ناشناس یا امضای تراکنش تأییدنشده وجود ندارد. اگر نرم‌افزار قدیمی نام KLAY را نشان می‌دهد، احتمال دارد به به‌روزرسانی اطلاعات شبکه یا رابط کیف پول نیاز داشته باشد، نه جابه‌جایی واقعی دارایی.

یک نمونه کاربردی برای تشخیص وضعیت دارایی

فرض کنید در سابقه یک کیف پول، دریافت ۲۰۰ واحد KLAY از سال ۲۰۲۳ دیده می‌شود و موجودی فعلی در شبکه اصلی ۲۰۰ واحد KAIA نشان داده می‌شود. این مشاهده به‌تنهایی نشانه دریافت ۲۰۰ کوین تازه نیست؛ ممکن است صرفاً نام‌گذاری دارایی تغییر کرده باشد. اگر در زنجیره دیگر توکنی با نام مشابه دارید، باید قرارداد و شبکه را جداگانه کنترل کنید. این مثال فقط درباره منطق شناسایی است و قیمت یا موجودی واقعی کسی را گزارش نمی‌کند.

کارمزد تراکنش در شبکه Kaia چطور محاسبه می‌شود؟

کارمزد شبکه با میزان کار محاسباتی تراکنش (Gas Used) و قیمت مؤثر هر واحد گس مرتبط است. راهنمای رسمی محاسبه گس توضیح می‌دهد که سیاست کارمزد در نسخه‌های جدید به مدل پویا با جزء پایه و، در تراکنش‌های پشتیبانی‌شده، جزء اولویت رسیده است. بنابراین جمله‌های قدیمی مثل «همه تراکنش‌های KLAY کارمزد ثابت دارند» برای راهنمای ۲۰۲۶ مناسب نیستند.

مثال عددی آموزشی برای گس

فرض کنید یک انتقال ساده ۲۱٬۰۰۰ واحد گس مصرف کند و قیمت مؤثر هر گس، صرفاً برای مثال، ۳۰ Gkei باشد. هزینه برابر ۲۱٬۰۰۰ × ۳۰ Gkei، یعنی ۰٫۰۰۰۶۳ KAIA خواهد بود. این عدد نرخ لحظه‌ای شبکه نیست. کارمزد واقعی را باید پیش از تأیید در نرم‌افزار معتبر یا داده بلوک بررسی کرد. اجرای قرارداد پیچیده، بیش از یک انتقال ساده گس مصرف می‌کند.

سوزاندن کارمزد و امکان پرداخت توسط برنامه

در سیاست جدید، بخش پایه‌ای کارمزد طبق قواعد شبکه می‌تواند سوزانده شود. برخی برنامه‌ها نیز از قابلیت Fee Delegation بهره می‌برند؛ یعنی برنامه یا نهاد دیگری کارمزد کاربر را می‌پردازد. چنین تجربه‌ای ممکن است از نگاه کاربر «بدون گس» به نظر برسد، اما به معنای صفرشدن هزینه محاسبات یا حذف کامل کارمزد از پروتکل نیست.

استیکینگ و حاکمیت Kaia چگونه تعریف می‌شود؟

در مدل حاکمیتی Kaia، بخشی از توکن‌ها برای مشارکت در امنیت و اداره شبکه به کار می‌روند. برخی دارندگان به‌جای راه‌اندازی اعتبارسنج، اختیار یا دارایی خود را طبق سازوکارهای مجاز به مشارکت‌کننده واجدشرایط واگذار می‌کنند. این فعالیت با نگهداری ساده در کیف پول متفاوت است و ممکن است دوره انتظار برداشت، محدودیت نقدشوندگی یا خطر وابستگی به واسطه داشته باشد.

تفاوت پاداش استیکینگ و پاداش مشارکت

در راهنمای اجرایی ژوئیه ۲۰۲۶، مفهوم Contribution Reward به مدل اقتصادی افزوده شد تا بخشی از پاداش‌ها به مشارکت قابل‌سنجش در شبکه مربوط شود. در چارچوب گزارش‌شده، پاداش استیکینگ و پاداش مشارکت دو جزء یکسان نیستند؛ سهمی که به دلیل نرسیدن به معیارهای مشارکت کسب نشده باشد ممکن است طبق قواعد مصوب سوزانده شود. هیچ‌کدام از این سازوکارها بازده ثابت و تضمینی برای همه دارندگان KAIA ایجاد نمی‌کند.

نقشه راه ۲۰۲۶ را چطور بخوانیم؟

طبق نقشه راه منتشرشده در مارس ۲۰۲۶، تیم شبکه برنامه‌ای برای حرکت از اعتبارسنج‌های نیازمند مجوز به ساختاری بازتر با ثبت‌نام مبتنی بر شرایط اعلام کرد و سپتامبر را به‌عنوان زمان هدف مطرح ساخت. آن برنامه را نباید بدون گزارش اجرای زنده، به معنای تحقق کامل تمام مراحل دانست. در مقابل، راهنمای عملیاتی پاداش مشارکت منتشرشده در ژوئیه ۲۰۲۶، از آغاز اجرای یک مأموریت مشخص خبر می‌دهد؛ این دو سطح از شواهد با هم فرق دارند.

توکنومیکس KAIA: عرضه، تورم و سوزاندن

توکنومیکس کایا را نمی‌توان با عدد قدیمی عرضه KLAY یا FNSA توضیح داد. هنگام ادغام، مقدار و ترکیب عرضه تغییر کرد و سپس صدور کوین‌های جدید، سوزاندن بخشی از کارمزد و اصلاح توزیع پاداش نیز بر شاخص‌های عرضه اثر گذاشت. به همین دلیل ارقام عرضه در گردش باید با تاریخ، منبع و تعریف مشخص ارائه شوند.

در اسناد فعلی چه مدلی مطرح شده است؟

در مستندات رسمی اقتصاد توکن که در ۴ نوامبر ۲۰۲۶ بررسی شدند، نرخ هدف اولیه انتشار سالانه حدود ۵٫۲ درصد و صدور ۹٫۶ KAIA به ازای هر بلاک ذکر شده است؛ هر دو قابل تغییر از مسیر حاکمیت‌اند و نباید مانند یک ثابت تغییرناپذیر تکرار شوند. توزیع اسمی انتشار نیز میان اعتبارسنج‌ها و جامعه، صندوق اکوسیستم و صندوق زیرساخت صورت می‌گیرد. نرخ خالص رشد عرضه ممکن است به دلیل سوزاندن کارمزد و پاداش‌های کسب‌نشده کمتر باشد.

چرا «تورم اسمی» با «افزایش واقعی عرضه» برابر نیست؟

اگر شبکه مقداری کوین جدید منتشر کند و هم‌زمان بخشی از توکن‌ها را بسوزاند، افزایش خالص عرضه برابر کل انتشار نیست. این گزاره فقط حسابداری عرضه است؛ از آن نمی‌توان نتیجه گرفت قیمت الزاماً افزایش می‌یابد. تقاضا، نقدشوندگی، ارزش کاربردی، شرایط کل بازار و انتظارات کاربران نیز نقش دارند. در نبود داده زنده قابل‌تأیید، این مقاله از درج رتبه بازار و عرضه در گردش روزانه خودداری می‌کند.

کاربردهای عملی شبکه Kaia چیست؟

قراردادهای هوشمند و اپلیکیشن‌های مصرفی

سازگاری با EVM این امکان را به توسعه‌دهندگان می‌دهد که برنامه‌هایی برای پرداخت، مدیریت دارایی دیجیتال یا خدمات مبتنی بر قرارداد هوشمند بسازند. اما داشتن قابلیت فنی با اثبات استفاده گسترده یک محصول یکسان نیست. هنگام بررسی یک پروژه، تعداد کاربران فعال، فعالیت زنجیره‌ای و وضعیت واقعی قراردادها اهمیت بیشتری از فهرست وعده‌های تبلیغاتی دارد.

پرداخت‌ها و استیبل‌کوین‌ها

بخشی از برنامه‌های اعلامی اکوسیستم در سال ۲۰۲۶ به زیرساخت پرداخت و استیبل‌کوین مربوط است. برای نمونه، در گزارش‌های پاداش مشارکت، از USDT به‌عنوان یکی از دارایی‌های مورد سنجش استفاده شده است؛ این به معنای پشتیبانی یکسان همه کیف‌پول‌ها و بسترها از همه نسخه‌های تتر نیست. برای آشنایی با موضوع دارایی، صفحات خرید تتر و قیمت تتر تنها مرجع عمومی معامله و مشاهده قیمت‌اند؛ پیش از انتقال باید شبکه و قرارداد همان دارایی را جداگانه بررسی کرد.

مقایسه با اتریوم در استفاده واقعی

اتریوم اکوسیستم گسترده‌ای از قراردادها و ابزارها دارد؛ کایا نیز سازگاری با بخش مهمی از ابزارهای آن را هدف گرفته است. ولی انتقال توکن بین دو شبکه صرفاً با داشتن آدرس ظاهراً مشابه انجام نمی‌شود و گاهی به مسیر انتقال دارایی سازگار نیاز دارد. اگر درباره خود ETH تصمیم مالی دارید، خرید اتریوم و قیمت اتریوم را مستقل از این مقاله آموزشی بررسی کنید؛ این لینک‌ها به معنای هم‌ارزبودن ریسک KAIA و ETH نیستند.

نگهداری KAIA و انتقال امن دارایی

اطلاعات شبکه اصلی چیست؟

در مستندات فنی راه‌اندازی Kaia، Chain ID شبکه اصلی Kaia برابر ۸۲۱۷ است و کاوشگر شبکه در نشانی kaiascan.io معرفی شده است. این اطلاعات برای تطبیق شبکه و بررسی تراکنش مفیدند، اما قبل از تنظیم هر نرم‌افزار باید آن‌ها را از مستندات به‌روز همان سرویس بازبینی کنید. برای آموزش کلی، ارائه تصویر ساختگی از دکمه‌ها یا مسیر واقعی یک اپلیکیشن صحیح نیست؛ به همین دلیل در این مقاله از نمایش مرحله‌به‌مرحله رابط کاربران استفاده نشده است.

چک‌لیست قبل از ارسال

• شبکه مبدأ و مقصد را دقیقاً تطبیق دهید؛ KAIA بومی با یک توکن همنام در شبکه دیگر برابر نیست.
• آدرس عمومی گیرنده را با نسخه کپی‌شده کنترل کنید؛ تغییر چند کاراکتر ممکن است قابل‌تشخیص نباشد.
• ابتدا با مقدار کوچکی که ریسک آن برایتان قابل‌قبول است فرایند را امتحان کنید؛ این کار نیز تضمین بازیابی نیست.
• برای کارمزد مقدار مناسبی KAIA در شبکه مبدأ نگه دارید؛ واحد گس را با قیمت روز دارایی اشتباه نگیرید.
• عبارت بازیابی و کلید خصوصی را در اختیار سایت تبدیل، پشتیبانی ناشناس یا شخص ثالث نگذارید.

آیا خرید و فروش KLAY با نام سابق هنوز معنی دارد؟

در بعضی آرشیوها، نمودارهای قدیمی یا رسیدها هنوز نام KLAY دیده می‌شود؛ اما برای معامله دارایی بومی جاری باید هویت KAIA و شبکه را مشخص کرد. چون وجود صفحه اختصاصی خرید و قیمت KAIA در سایت در این بررسی به‌طور قطعی احراز نشد، از ساختن لینک فرضی خودداری شده است. در ایران اکسچنج می‌توان مسیرهای عمومی خرید ارز دیجیتال و قیمت ارز دیجیتال را برای بررسی فهرست دارایی‌های پشتیبانی‌شده دید؛ هرگونه دسترسی به شبکه یا سرویس باید مطابق مقررات و شرایط واقعی همان سرویس انجام شود.

هزینه معامله با کارمزد شبکه یکی نیست

هزینه نهایی می‌تواند شامل اختلاف قیمت خرید و فروش، کارمزد بستر معاملاتی و کارمزد انتقال در شبکه باشد. برای ارزیابی واقعی هزینه، مقدار دریافتی پس از همه کسورات را محاسبه کنید. در دارایی‌های کم‌عمق‌تر، اختلاف قیمت و لغزش قیمت گاهی از کارمزد شبکه مهم‌تر می‌شود. ذکر این نکته توصیه به خرید یا فروش نیست.

چه ریسک‌هایی درباره Kaia باید جدی گرفته شود؟

تمرکز قدرت و گذار حاکمیتی

وجود یک شورای حاکمیت شناخته‌شده می‌تواند هماهنگی فنی را آسان کند، ولی پرسش درباره توزیع قدرت رأی و ورود اعتبارسنج‌های جدید را نیز مطرح می‌کند. وعده حرکت به مشارکت بدون مجوز باید با داده‌های شبکه و معیارهای واقعی ورود سنجیده شود، نه فقط تاریخ نقشه راه.

ریسک قرارداد، پل و سرویس ثالث

بخش بزرگی از خطرها ممکن است در قراردادهای کاربردی یا ابزارهای اتصال میان شبکه‌ها باشد، نه در خود اجماع زنجیره اصلی. هر قرارداد را جداگانه بررسی کنید، به مجوزهای کیف پول توجه داشته باشید و در برابر درخواست‌های غیرعادی امضای پیام حساس باشید. قرارداد تأییدنشده یا پل کم‌اعتبار می‌تواند باعث از دست‌رفتن دارایی شود.

ریسک اقتصادی و دسترسی برای کاربران ایرانی

تغییر سیاست صدور، توسعه اکوسیستم، نقدشوندگی و شرایط بازار می‌توانند بر ارزش دارایی اثر بگذارند؛ هیچ‌کدام سود یا رشد قیمت را تضمین نمی‌کنند. همچنین دسترسی به برخی خدمات خارجی، پشتیبانی از کاربران داخل ایران و شرایط احراز هویت ممکن است متفاوت یا محدود باشد. پیش از استفاده، شرایط قانونی و امکان پشتیبانی رسمی سرویس را بررسی کنید و برای دورزدن محدودیت‌ها اقدام نکنید.

کایا در برابر کلایتن قدیمی؛ جدول تفاوت‌ها

جمع‌بندی: کلایتن را با نام جدیدش بشناسیم

کسی که امروز «KLAY چیست» را جست‌وجو می‌کند باید پیش از هر چیز بداند شبکه چه تغییر کرده است. نام جاری دارایی بومی KAIA است و تحلیل‌های پیش از ادغام، به‌خصوص درباره عرضه، حاکمیت و کارمزد، برای توصیف سال ۲۰۲۶ کافی نیستند. فرصت‌های احتمالی کاربرد در پرداخت و قرارداد هوشمند باید کنار ریسک بازار، تمرکز، امنیت برنامه‌ها و دسترسی واقعی سنجیده شوند. ایران اکسچنج مرجع بررسی خدمات ارائه‌شده در سایت است، نه تضمین‌کننده سود یا اعتبار همه پروژه‌های روی این شبکه.